Testowanie mikrofonów, modulacji oraz torów modulacyjnych TRX’ ów

Testowanie mikrofonów, modulacji oraz torów modulacyjnych

Testowanie toru mikrofonowego TRX’a przy pomocy funkcji „monitor” dostępnej w wielu TRX’ ach, nie jest wiarygodnym rozwiązaniem. Do takich wniosków doszedłem, testując tory mikrofonowe wielu trx’ów. Wyglądało że modulacja jest zła, a u korespondentów była bardzo dobra, więc postanowiłem wypróbować inne rozwiązanie tego problemu.

Rozwiązanie bardzo dobre lecz nie idealne

Dobrym sposobem jest odsłuch własnej modulacji przez internet, na ogólnodostępnych odbiornikach SDR. Właściwie to był by dobry, gdyby nie to że takie testy zazwyczaj trwają długo, więc nie jest to optymalne rozwiązanie. Zajmowanie pasma i narażanie się na zbędne komentarze, lub nawet utrudnianie nam pracy przez znudzonych „nasłuchowców” nie jest komfortowym rozwiązaniem. Taki sposób testowania naszego nadajnika, jest dobry na ostatecznym etapie testów toru mikrofonowego, właściwie to potwierdzającym czy dobrze wykonaliśmy zadanie.

Metoda alternatywna

Postanowiłem zasymulować rzeczywiste warunki prowadzenia łączności. Sprzęgnąłem ze sobą dwa radia poprzez tłumik dużej mocy, który zastępuje cały tor radiowy, anteny i wolną przestrzeń pomiędzy antenami. Zazwyczaj takie testy trwają długo, często po kilka godzin, odpowiedni będzie tłumik o mocy ciągłej przynajmniej 200W. Tłumik ten powinien mieć tłumienie od 60dB do 70dB, więc zapewne będzie to nie jeden tłumik, a zespół tłumików.

Pierwszy tłumik dużej mocy, czyli 200W lub więcej, oraz dodatkowy tłumik małej mocy np. 1W o tłumieniu uzupełniającym, np. 30 dB. Tłumik 200W 30dB + 1W 30dB = 60dB, zastępuje cały tor radiowy, czyli antenę oraz wolną przestrzeń pomiędzy antenami. Przy mocy wyjściowej 100W radia podanego testom modulacji, na wejściu radia odsłuchowego poziom sygnału to S9+33dB, przy tłumiku 70dB S9+23dB. Tak duże poziomy są wymagane, aby zapewnić duży stosunek sygnału do szumów własnych, odbiornika odsłuchowego.

Co to jest wolna przestrzeń ?

Wolna przestrzeń, to jest ta część toru radiowego, która występuje pomiędzy antenami stacji  SQ4CTK a 3Z9AM gdy testują swoje modulacje 😉

Dobry odbiornik odsłuchowy

Dobry odbiornik odsłuchowy charakteryzują inne właściwości i parametry niż dobry odbiornik komunikacyjny. Dobry odbiornik odsłuchowy powinien mieć szerokie pasmo z płaską charakterystyką przenoszenia filtrów p.cz. oraz bardzo dobry tor audio.

Odbiornik nie musi być czuły, ani odporny na silne sygnały, nie musi być też selektywny, właściwie to zaprzeczenie dobrego odbiornika. Odbiornik odsłuchowy powinien mieć bardzo dobry tor audio, oraz szerokie filtry o płaskiej charakterystyce, bez zafalowań w paśmie przepuszczania. Do odbiornika odsłuchowego podłączyć wysokiej jakości słuchawki, ustawić wysoki poziom głośności w słuchawkach, zagłuszając dźwięki przychodzące z poza słuchawek.

Źródło wzorcowego sygnału mowy

Źródłem wzorcowym sygnału mowy może być odbiornik AM nastawiony na zakres fal średnich ustawiony na serwis informacyjny.

Mikrofon radia w którym testujemy tor mikrofonowy, nakierować na głośnik zwykłego odbiornika radiowego AM ustawionego na zakres fal średnich MW. Zakres fal średnich MW, jest użyteczny do takich testów, wieczorami czasu lokalnego. Należy wybrać stację z jakąś audycją mówioną. W zakresie fal średnich MW, wiele stacji o równych godzinach nadaje serwisy informacyjne, należy wybrać jedną z nich. Można też wyszukać stacje które regularnie nadają wyłącznie audycje mówione, jakieś BBC itp.

Przy odsłuchiwaniu modulacji tą techniką warto wyłączyć AGC inaczej ARW w odbiorniku odsłuchowym, a wzmocnienie ustawić ręcznie pokrętłem RF-GAIN.